Koningsliedprojecten

Het koningslied is opgeleverd. Na een korte maar hevige test- en introductiefase heeft uiteindelijk de opdrachtgever besloten dat dit het moet zijn, ook al zijn de meningen verdeeld. Gelukkig is het maar een liedje dat waarschijnlijk na 30 april snel kan worden vergeten.

Het koningslied - bron: Youtube

Het koningslied – bron: Youtube

Helaas bestaan er nog veel IT projecten die een ongeveer gelijksoortig verloop hebben en waarvan het product een veel langere gebruiksfase kent. Met dank aan de inhuldiging hebben we er nu een extra naam voor: koningsliedprojecten. Ze verlopen als volgt:

  1. De opdrachtgever selecteert een leverancier. De basis voor de keuze is vaag, maar in ieder geval beperkt door preferred supplier lijsten. Of de leverancier een product kan (en wil) leveren voor deze specifieke situatie, is niet altijd duidelijk.
  2. Er wordt bij de leverancier een projectteam in het leven geroepen. Het team maakt allereerst een inventarisatie van de eisen en wensen. Iedere betrokkene mag zijn input leveren.
  3. Tijdens en na de inventarisatie gaat het projectteam aan de slag met de input. Iedereen in het team heeft zijn stokpaardjes en zet die ook in. Niemand vraagt zich verder af of de stokpaardjes bijdragen aan het doel van het project. Vanwege het incrowd effect worden kritische vragen niet gesteld.
  4. Het product wordt opgeleverd voor test. De hand van de betreffende leverancier en de individuele leden van het team is direct duidelijk. Voor zover de betrokkenen hun wensen al herkennen blijken ze zonder samenhang en met een nogal knullige structuur bij elkaar te zijn gebracht. Het product is in ieder geval niet zo makkelijk in gebruik.
  5. Bepaalde betrokkenen laten hun ergernis duidelijk blijken. Er wordt zelfs gesproken over alternatieven in de vorm van bestaande of oude producten. De emoties lopen hoog op.
  6. De opdrachtgever besluit dat er nu al teveel inspanning is geleverd om nog van koers te veranderen. Het product wordt in gebruik genomen. De gebruikers dienen zich maar te schikken.

Kan het ook anders? Jazeker. Opgemerkt moet wel worden dat het schrijven van een lied in deze context, waar 17 miljoen Nederlanders tevreden mee zijn, hoe dan ook een lastige opgave is. Het zou dan als volgt gegaan kunnen zijn:

  • Tijdens het intake-gesprek van het comité voor de inhuldiging met John Ewbank als beoogd hoofdcomponist, blijkt dat Ewbank al een melodie heeft klaarliggen. Na de muziek te hebben gehoord, geeft het comité aan dat dit inderdaad geschikt zou kunnen zijn als melodielijn en geven hem de opdracht. Wel geeft het comité aan dat ze twijfels hebben bij zijn ideeën aangaande de tekst.
  • Met de kanttekeningen van het comité in het achterhoofd stelt Ewbank zijn team van componisten en tekstschrijvers samen. Bij nader inzicht verandert hij zijn eerste idee van het team omdat hierin een onevenredig aantal rappers hun bijdrage geven. In overleg worden een aantal rappers vervangen door iemand uit de cabaretwereld, een neerlandicus en een schrijver van luisterliedjes.
  • Het team inventariseert wat de mensen in het land als kern in het lied willen zeggen, gegeven het motto van het comité. Dit doen ze door bijeenkomsten te organiseren in het land en input te vragen via andere kanalen.
  • Via generatieve samenwerking maakt het team een eerste versie van het lied met maar een paar coupletten. Het geheel blijkt een verrassend nieuw soort muziekgenre te zijn. Later zal John Ewbank op de vraag van Matthijs van Nieuwkerk wie de muziek heeft bedacht, antwoorden dat “die spontaan ontstond tijdens het groepsproces”.
  • De eerste versie wordt als concept-voorstel eind maart voorgelegd aan critici en buitenstaanders waaronder de koren die het lied gaan zingen op 30 april. Kritiek wordt direct verwerkt tot een nieuwe versie waarna iedere Nederlander wordt uitgenodigd zijn commentaar en verdere ideeën te leveren. Hierbij staan steeds het motto en de kernboodschap van het lied, zoals inmiddels duidelijk gecommuniceerd, centraal. In de week daarna ontstaat een levendige interactie waarbij het lied door het team wordt aangepast en uitgebreid zodat langzamerhand een eenduidig samenhangend geheel ontstaat. De filmpjes op Youtube waar mensen versies van het lied zingen en spelen, becommentariëren, bekritiseren en belachelijk maken zijn een grote hit binnen en buiten het team.
  • Half april wordt de definitieve muziek en tekst vastgesteld, uitgevoerd en opgenomen. Uiteraard is niet iedereen helemaal tevreden, maar men is het er over eens dat, gegeven de tijd, dit het maximaal haalbare is.

Ofwel:

  1. Focus op de kerndoelen en criteria.
  2. Verschillen in inzicht zijn noodzakelijk.
  3. Oplossingen en ideeën ontstaan vanzelf waar ego’s plaatsmaken voor generatieve samenwerking.
  4. Lever het product in kleine stappen op.
  5. Iets uitproberen of opnieuw doen, is geen falen.
  6. Organiseer kritiek expliciet en zie alle kritiek als punten ter verbetering.
  7. Mensen zijn bereid naar je te luisteren als jij eerst naar hen luistert.
  8. Goed genoeg is het nieuwe perfect.