Koningsliedprojecten

Het koningslied is opgeleverd. Na een korte maar hevige test- en introductiefase heeft uiteindelijk de opdrachtgever besloten dat dit het moet zijn, ook al zijn de meningen verdeeld. Gelukkig is het maar een liedje dat waarschijnlijk na 30 april snel kan worden vergeten.

Het koningslied - bron: Youtube

Het koningslied – bron: Youtube

Helaas bestaan er nog veel IT projecten die een ongeveer gelijksoortig verloop hebben en waarvan het product een veel langere gebruiksfase kent. Met dank aan de inhuldiging hebben we er nu een extra naam voor: koningsliedprojecten. Ze verlopen als volgt:

  1. De opdrachtgever selecteert een leverancier. De basis voor de keuze is vaag, maar in ieder geval beperkt door preferred supplier lijsten. Of de leverancier een product kan (en wil) leveren voor deze specifieke situatie, is niet altijd duidelijk.
  2. Er wordt bij de leverancier een projectteam in het leven geroepen. Het team maakt allereerst een inventarisatie van de eisen en wensen. Iedere betrokkene mag zijn input leveren.
  3. Tijdens en na de inventarisatie gaat het projectteam aan de slag met de input. Iedereen in het team heeft zijn stokpaardjes en zet die ook in. Niemand vraagt zich verder af of de stokpaardjes bijdragen aan het doel van het project. Vanwege het incrowd effect worden kritische vragen niet gesteld.
  4. Het product wordt opgeleverd voor test. De hand van de betreffende leverancier en de individuele leden van het team is direct duidelijk. Voor zover de betrokkenen hun wensen al herkennen blijken ze zonder samenhang en met een nogal knullige structuur bij elkaar te zijn gebracht. Het product is in ieder geval niet zo makkelijk in gebruik.
  5. Bepaalde betrokkenen laten hun ergernis duidelijk blijken. Er wordt zelfs gesproken over alternatieven in de vorm van bestaande of oude producten. De emoties lopen hoog op.
  6. De opdrachtgever besluit dat er nu al teveel inspanning is geleverd om nog van koers te veranderen. Het product wordt in gebruik genomen. De gebruikers dienen zich maar te schikken.

Kan het ook anders? Jazeker. Opgemerkt moet wel worden dat het schrijven van een lied in deze context, waar 17 miljoen Nederlanders tevreden mee zijn, hoe dan ook een lastige opgave is. Het zou dan als volgt gegaan kunnen zijn:

  • Tijdens het intake-gesprek van het comité voor de inhuldiging met John Ewbank als beoogd hoofdcomponist, blijkt dat Ewbank al een melodie heeft klaarliggen. Na de muziek te hebben gehoord, geeft het comité aan dat dit inderdaad geschikt zou kunnen zijn als melodielijn en geven hem de opdracht. Wel geeft het comité aan dat ze twijfels hebben bij zijn ideeën aangaande de tekst.
  • Met de kanttekeningen van het comité in het achterhoofd stelt Ewbank zijn team van componisten en tekstschrijvers samen. Bij nader inzicht verandert hij zijn eerste idee van het team omdat hierin een onevenredig aantal rappers hun bijdrage geven. In overleg worden een aantal rappers vervangen door iemand uit de cabaretwereld, een neerlandicus en een schrijver van luisterliedjes.
  • Het team inventariseert wat de mensen in het land als kern in het lied willen zeggen, gegeven het motto van het comité. Dit doen ze door bijeenkomsten te organiseren in het land en input te vragen via andere kanalen.
  • Via generatieve samenwerking maakt het team een eerste versie van het lied met maar een paar coupletten. Het geheel blijkt een verrassend nieuw soort muziekgenre te zijn. Later zal John Ewbank op de vraag van Matthijs van Nieuwkerk wie de muziek heeft bedacht, antwoorden dat “die spontaan ontstond tijdens het groepsproces”.
  • De eerste versie wordt als concept-voorstel eind maart voorgelegd aan critici en buitenstaanders waaronder de koren die het lied gaan zingen op 30 april. Kritiek wordt direct verwerkt tot een nieuwe versie waarna iedere Nederlander wordt uitgenodigd zijn commentaar en verdere ideeën te leveren. Hierbij staan steeds het motto en de kernboodschap van het lied, zoals inmiddels duidelijk gecommuniceerd, centraal. In de week daarna ontstaat een levendige interactie waarbij het lied door het team wordt aangepast en uitgebreid zodat langzamerhand een eenduidig samenhangend geheel ontstaat. De filmpjes op Youtube waar mensen versies van het lied zingen en spelen, becommentariëren, bekritiseren en belachelijk maken zijn een grote hit binnen en buiten het team.
  • Half april wordt de definitieve muziek en tekst vastgesteld, uitgevoerd en opgenomen. Uiteraard is niet iedereen helemaal tevreden, maar men is het er over eens dat, gegeven de tijd, dit het maximaal haalbare is.

Ofwel:

  1. Focus op de kerndoelen en criteria.
  2. Verschillen in inzicht zijn noodzakelijk.
  3. Oplossingen en ideeën ontstaan vanzelf waar ego’s plaatsmaken voor generatieve samenwerking.
  4. Lever het product in kleine stappen op.
  5. Iets uitproberen of opnieuw doen, is geen falen.
  6. Organiseer kritiek expliciet en zie alle kritiek als punten ter verbetering.
  7. Mensen zijn bereid naar je te luisteren als jij eerst naar hen luistert.
  8. Goed genoeg is het nieuwe perfect.
Advertenties

Over leiders, managers en bestuurders

De post over het leiderschap van Mark en Diederik roept de vraag op wat onze politieke leiders dan wel zijn, als ze geen leiders zijn. Hier een poging de verwarring in naamgeving te doorbreken.

De Spreadsheet Leider a.k.a. de Manager
De Manager houdt van cijfers, want die geven tenslotte het bewijs van hoe goed het gaat. Hoewel…, goed? De Manager kijkt voornamelijk naar wat niet goed gaat en hoe dit kan worden verbeterd. Deze verbetering zit uiteraard in nieuwe procedures en regels die dan ook strikt gevolgd moeten worden. Eigen invulling leidt namelijk alleen maar tot afwijkingen in de verwachte output en daar houdt een Manager niet zo van. Managers kijken vooral naar activiteiten en hun volgorde. Dat er mensen zijn die ze moeten uitvoeren, is bijzaak.

Managers komen het beste tot hun recht op plaatsen waar productie gedraaid moet worden. Ook zijn ze bij uitstek geschikt om de procedures in te richten die je soms nu eenmaal nodig hebt. Je vindt ze echter ook vaak in de top van grote ondernemingen, heerlijk voor de winstmaximalisatie van de aandeelhouders.

De Ons-kent-ons Leider a.k.a. de Bestuurder
Bestuurders zijn vaak op pad en ook als ze wel binnen hun organisatie aanwezig zijn, zie je ze als gewone sterveling zelden en spreek je ze nooit. Bestuurders mengen namelijk niet zo goed met andere groepen. Ze begeven zich in hun eigen kring, hooguit ondersteund door (adviseurs van) vriendjes, om hun Plannen te maken. Plannen die dan aan de rest van de organisatie worden gepresenteerd zodat anderen ze verder kunnen uitwerken. Dit zodat zij weer nieuwe Plannen kunnen maken.

Bestuurders zijn heel geschikt op het moment dat je een opdracht wilt krijgen van een door Bestuurders gedomineerde andere organisatie. Ze weten namelijk precies hoe ze elkaar het beste kunnen bewerken, elkaars ego kunnen strelen of elkaar de bal kunnen toespelen. Als het dan onverhoopt misloopt is het per definitie de schuld van de rest van de organisatie, anderen, het weer, etc. Een Bestuurder treft nooit blaam.

Fyra - Bestuurderstrein

Fyra: Bestuurderstrein – foto: thepostonline.nl

Managers en Bestuurders kunnen prima naast elkaar werken, ze bedreigen immers elkaars bestaan niet. Anders is het als er een visionaire leider opstaat. Visonaire leiders hebben een duidelijk beeld van hoe het zou kunnen zijn en kunnen dit ideaalbeeld vanuit hun gevoel ook goed uitdragen naar juist diegenen waarvoor de Managers en Bestuurders niet zo’n oog hebben. Het beeld betreft over het algemeen een verandering in het grotere verband en daar zit hem ook gelijk het probleem. Dit grotere verband gaat ook over de positie van de leidinggevende Managers en Bestuurders en die geven ze zomaar niet op.

Alleen de sterksten kunnen dan de verleidingen van de Bestuurders en de cijferberg van de Managers weerstaan. Zij eindigen als outcast óf als voorbeeld.

Waarom Mark geen leider is – en Diederik ook niet

Mark Rutte

De altijd vrolijke Mark – foto: NRC next

Mark is een joviale jongen, heeft een leuke lach en kan soms ook heel serieus zijn. Daarnaast is hij ambitieus en gedreven: hij wil in korte tijd veel doen. Verder kan hij met veel mensen goed opschieten, zelfs met die mensen waarbij je het niet zou verwachten. Allemaal heel positieve punten, maar hij is geen leider. Waarom niet? Hij is te pragmatisch.

Pragmatisme is een heel mooie eigenschap als je zaken op korte termijn voor elkaar wilt krijgen, zoals Mark, alleen het zit leiderschap een beetje in de weg. Leiderschap vereist namelijk ook dat je nadenkt over de verdere toekomst en daar over durft te dromen, zelfs al zijn die dromen misschien niet direct haalbaar. Dromen geven het visioen over hoe het zou kunnen zijn in de wereld, Europa en Nederland en dat is waar mensen van in beweging komen. Die beweging geeft, zoals iedereen die wel eens gesport heeft zal beamen, nieuwe energie in ons hele lichaam, niet alleen in ons berekenende verstand. Daarom hoeven dromen ook niet tot 2 cijfers achter de komma doorgerekend te zijn. Beweging en energie op de huizenmarkt, in Europa, op klimaatgebied, op de arbeidsmarkt… Een droom op zich.

Alleen: Mark houdt niet zo van dromen.

Diederik – foto: zijn Twitter profiel

Diederik is een heel slimme jongen die niet te beroerd is om zijn handen uit de mouwen te steken. Zelfs niet als die handen dan vies worden. Ook hij is aardig, kan mensen voor zich winnen en is bereid samen te werken. Zelfs dromen durft Diederik af en toe.

Diederik heeft alleen iets met zijn ego. Steevast zegt hij: “Ik zal…” terwijl toch heel duidelijk is dat hij voor het bereiken van wat hij wil, anderen nodig heeft. Dat geeft de indruk dat hij toch vooral Diederik belangrijk vindt. Goed, hij wil best anderen in nood helpen, maar de twijfel blijft of hij dit nu doet voor de ander of omdat die ander dan bij hem in het krijt staat.

Mag een leider dan niet iets van glorie voor zichzelf willen? Natuurlijk wel. Alleen bij de leiders die opvallen en worden gevolgd gaat het “wij”, het geheel, altijd voor het “ik”, de persoon of kleine groep. De aureool is niets meer dan een bijproduct.

Daarom is Diederik ook geen leider.