1984? Nee, 2013

Het schijnt dat na het verschijnen van de publicaties over het afluisterprogramma van de NSA het aantal verkochte exemplaren van George Orwell’s boek “1984”  is toegenomen. Voor degenen die het boek niet kennen: in “1984” beschrijft Orwell een totalitaire wereld waarin mensen constant geobserveerd worden. Dit zodat de machthebbers dissidenten kunnen achterhalen en oppakken. Vandaar waarschijnlijk de link die gelegd wordt met de Snowden publicaties.
Het is een niet zo plezierig boek: ik weet dat mijn opa, die het in de vijftiger jaren van de vorige eeuw heeft gelezen, er niet van kon slapen.

Nineteen eighty-four

Voorkant eerste editie “1984” – bron: wikipedia

Het beeld dat geschetst wordt in “1984” komt gedateerd over in 2013. Dat komt omdat Orwell zijn boek in het Engeland van 1948, dus net na de tweede wereldoorlog schreef. Hij voorzag gebrek omdat hij had gezien dat oorlog armoede opleverde. Hij voorzag verplichte always-on tweeweg televisieschermen, gebruikt voor propaganda en observatie, omdat hij had gezien dat je zo een volk kon beïnvloeden en controleren. En hij dacht dat suppressie en marteling nodig zou zijn om mensen in het gareel te houden. Allemaal logische conclusies gezien de ervaringen van WOII.

Hoe anders is dit in 2013. We weten nu dat oorlog helemaal geen gebrek hoeft op te leveren, althans niet bij degenen die ze initiëren. Kwestie van anderen laten betalen voor de oorlog en zelf de vruchten plukken van de benodigde opbouw. Verplichten van observatie is helemaal niet nodig: als je mensen voldoende angst aanjaagt, willen ze het gewoon zelf; kijk maar naar de camera’s die overal hangen. Hetzelfde geldt voor propaganda: als je het gratis maakt en leuk verpakt, kijken de mensen er graag naar, helemaal als je de verpakking aanpast aan wat je van hen weet. En onderdrukking is helemaal niet nodig: als je ervoor kunt zorgen dat mensen alleen maar met zichzelf bezig zijn, denken ze ook niet verder dan hun volgende vakantie.

Deze kennis van 2013 betekent dat Orwell in zijn boek meer dan gelijk heeft. Want hoewel de nadruk in besprekingen van het boek steeds ligt op autoritaire regimes en hoe zij hun mensen onderdrukken en bespieden, gaat het boek in de kern om iets anders. Namelijk dat het mogelijk is om de overtuigingen van mensen te veranderen en zo nieuwe waarheden te maken. Zodanig zelfs dat de hoofdpersoon 2 + 2 als 5 kan zien en na zijn initiële haat voor het regime en Big Brother, in de laatste zin van het boek constateert dat hij van Big Brother houdt.

In “1984” gaat deze verandering nog gepaard met marteling, in 2013 gaat dit bij de meeste mensen volledig onbewust.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s